O'zbekistonda tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish Adliya vazirligida amalga oshiriladi: ariza davlat axborot tizimlari orqali beriladi, so'ngra Intellektual mulk markazi rasmiy ekspertizani (30 kun) va belgi ekspertizasini (ariza berilgan kundan boshlab yetti oy ichida, lekin olti oydan oldin emas) o'tkazadi. Ijobiy qaror va boj to'langanidan keyin belgi Davlat reyestriga kiritiladi, guvohnoma esa elektron shaklda beriladi. Guvohnoma ariza berilgan kundan boshlab 10 yil amal qiladi va har safar yana 10 yilga uzaytiriladi. Quyida nimani ro'yxatdan o'tkazish mumkinligi, ekspertiza qanday o'tishi va arizachilar ko'pincha qayerda xato qilishini ko'rib chiqamiz.
Tovar belgisi nima va uni nega ro'yxatdan o'tkazish kerak
Tovar belgisi (xizmatlar uchun - xizmat ko'rsatish belgisi) - bir kompaniya yoki tadbirkorning tovar va xizmatlarini boshqalarning bir turdagi tovarlaridan ajratib turadigan ro'yxatdan o'tgan belgi. Belgi faqat ro'yxatdan o'tgandan keyin huquqiy himoyaga ega bo'ladi: brend reyestrga kiritilmaguncha unga mutlaq huquq yo'q va raqobatchiga o'xshash nom yoki logotipdan foydalanishni taqiqlash qiyin.
Ro'yxatdan o'tkazish egasiga belgidan foydalanish va uni tasarruf etish bo'yicha mutlaq huquq beradi: ruxsatsiz foydalanishni taqiqlash, huquqlarni shartnoma bo'yicha berish, litsenziya berish. Huquq guvohnomada ko'rsatilgan tovar va xizmatlarga nisbatan amal qiladi. Belgini kompaniya ham, jismoniy shaxs ham ro'yxatdan o'tkazishi mumkin.
Nimani ro'yxatdan o'tkazish mumkin va nimani mumkin emas
So'zli, tasviriy, hajmli va boshqa belgilar, shuningdek ularning istalgan rang yoki ranglar uyg'unligidagi kombinatsiyalari ro'yxatdan o'tkaziladi. Amalda ko'pincha brend nomi, logotip va nom bilan tasvir birlashgan kombinatsiyalangan belgi ro'yxatdan o'tkaziladi.
Qonun ro'yxatdan o'tkazilmaydigan belgilarni sanab o'tadi. Asosiylari:
- farqlash qobiliyatiga ega bo'lmagan belgilar, umumqabul qilingan ramzlar va atamalar;
- tovarni tavsiflovchi belgilar: turi, sifati, miqdori, xususiyatlari, vazifasi, ishlab chiqarilgan joyi va vaqti;
- yolg'on yoki iste'molchini tovar yoki ishlab chiqaruvchi haqida chalg'itishi mumkin bo'lgan belgilar;
- davlat gerblari, bayroqlari, mukofotlari, davlatlar va xalqaro tashkilotlarning rasmiy nomlari;
- bir turdagi tovarlar uchun boshqa shaxslarning ro'yxatdan o'tgan yoki arizasi berilgan belgilari bilan aynan bir xil yoki chalkashtirib yuborish darajasida o'xshash belgilar, umum e'tirof etilgan belgilar bilan esa - istalgan tovarlar uchun;
- jamiyat manfaatlariga, insonparvarlik va axloq tamoyillariga zid belgilar.
Tavsiflovchi so'zlar (masalan, «sifatli» yoki tovarning o'z nomi) belgida hukmron o'rinni egallamasa, himoya qilinmaydigan element sifatida kirishi mumkin.
Kim ro'yxatdan o'tkazadi va ariza qanday beriladi
Vakolatli organ - O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi. Davlat ekspertizasini Adliya vazirligi huzuridagi «Intellektual mulk markazi» davlat muassasasi o'tkazadi. Ariza davlat axborot tizimlari orqali beriladi va bir ish kuni ichida u haqidagi ma'lumotlar vazirlik saytiga joylashtiriladi.
Ariza bitta belgiga tegishli bo'lishi va ariza, belgi tasviri hamda Tovarlar va xizmatlarning xalqaro tasnifi (MKTU) bo'yicha guruhlangan tovar va xizmatlar ro'yxatini o'z ichiga olishi kerak. Ariza uchun patent boji to'lanadi. Ariza patent vakili orqali berilsa, ishonchnoma ilova qilinadi.
Chet el yuridik shaxslari va O'zbekistondan tashqarida doimiy yashovchi jismoniy shaxslar ro'yxatdan o'tkazish ishlarini faqat Adliya vazirligida ro'yxatdan o'tgan patent vakillari orqali olib boradi. Agar brend Parij konvensiyasiga a'zo davlatda arizasi berilgan bo'lsa, O'zbekistonda olti oy ichida ariza berib, o'sha ariza sanasini saqlab qolish mumkin (konvension ustuvorlik).
Ro'yxatdan o'tkazish bosqichlari va muddatlari
| Bosqich | Muddat | Nima sodir bo'ladi |
|---|---|---|
| Dastlabki tekshiruv | Ariza berishdan oldin | Aynan bir xil va o'xshash belgilarni qidirish, MKTU sinflarini tanlash, rad etish xavfini baholash |
| Ariza berish | Ariza kuni | Boj to'lanadi, ariza sanasi belgining ustuvorligini belgilaydi |
| Rasmiy ekspertiza | Ariza berilgan kundan 30 kun | Ariza to'liqligi va rasmiylashtirilishini tekshirish, ko'rib chiqishga qabul qilish to'g'risida qaror |
| Belgi ekspertizasi | Ariza berilgan kundan 7 oy ichida, lekin 6 oydan oldin emas | Rad etish asoslarini, jumladan boshqa belgilar bilan o'xshashlikni tekshirish |
| Ro'yxatdan o'tkazish va guvohnoma | Qaror va boj to'langanidan keyin | Davlat reyestriga kiritish, QR-kodli elektron guvohnoma, byulletenda e'lon qilish |
Belgi ekspertizasi muddatini qisqartirish mumkin: tomonlar kelishuviga ko'ra muhofaza qilish qobiliyati bo'yicha axborot qidiruvi o'tkazilsa, belgi ekspertizasi ariza ko'rib chiqishga qabul qilingan kundan boshlab bir oy ichida o'tkaziladi. Qaror qabul qilinguncha arizachi materiallarni mohiyatan o'zgartirmagan holda tuzatishi va aniqlashtirishi, shuningdek tovarlarni taqsimlab arizani bir nechtaga bo'lishi mumkin.
Ekspertiza rad etsa, qaror ustidan uch oy ichida Adliya vazirligining Apellyatsiya kengashiga, kengash qarori ustidan esa olti oy ichida sudga shikoyat qilish mumkin.
MKTU sinflarini qanday tanlash kerak
Himoya faqat guvohnomada ko'rsatilgan tovar va xizmatlar uchun amal qiladi. Shuning uchun MKTU bo'yicha ro'yxat rasmiyatchilik emas: kompaniya kiyim sotsa va do'kon ham ochsa, tovar uchun ham, chakana savdo xizmatlari uchun ham sinf kerak. Juda tor ro'yxat brendni turdosh yo'nalishlarda himoyasiz qoldiradi, juda keng ro'yxat esa bojlarni va boshqa belgilar bilan to'qnashish xavfini oshiradi.
Ro'yxat haqiqiy faoliyat va yaqin yillar rejalariga qarab tuziladi. Uch yil uzluksiz foydalanilmagan belgi himoyani yo'qotishi mumkinligini hisobga oling, shuning uchun haqiqiy foydalanishsiz «zaxira» sinflar har doim ham o'zini oqlamaydi.
Guvohnoma qancha amal qiladi va uni qanday uzaytirish mumkin
- Amal qilish muddati - ariza berilgan kundan boshlab 10 yil.
- Uzaytirish - egasining amal qilishning oxirgi yilida bergan arizasi bo'yicha, har safar 10 yilga, boj to'lagan holda.
- Muddat o'tkazib yuborilsa - ariza muddat tugaganidan keyin olti oy ichida iltimosnoma bo'yicha berilishi mumkin.
- Foydalanmaslik - belgi uch yil uzluksiz foydalanilmasa, guvohnoma amali muddatidan oldin tugatilishi mumkin. Belgini tovar va qadoqda, reklamada, peshtaxtalarda, hujjatlarda va domen nomida qo'llash foydalanish hisoblanadi.
Muddati tugagan belgi guvohnoma amali tugagan kundan boshlab uch yil davomida boshqa shaxs nomiga ro'yxatdan o'tkazilmaydi. Kompaniya qayta tashkil etilganda belgiga bo'lgan huquqlar huquqiy vorisga o'tadi: qo'shib yuborishda - yangi kompaniyaga, qo'shib olishda - qo'shib olgan kompaniyaga.
Arizachilarning keng tarqalgan xatolari
- Dastlabki tekshiruvsiz ariza berish. Rad etishning eng ko'p uchraydigan sababi - arizasi berilgan belgiga chalkashtirib yuborish darajasida o'xshashlik, va bu haqda yarim yildan keyin bilib qolinadi.
- Tavsiflovchi nomni ro'yxatdan o'tkazish. Faqat tovarni tasvirlaydigan nom farqlash qobiliyatiga ega emas.
- Sinflarni noto'g'ri tanlash. Belgi kompaniya haqiqatda sotadigan tovarlar uchun himoyalanmagan bo'lib chiqadi.
- Ro'yxatdan o'tkazishni kechiktirish. Ustuvorlik ariza sanasi bilan belgilanadi: o'xshash belgiga kimdir oldinroq ariza bersa, ustunlik unda.
- Uzaytirishni unutish. Muddat avtomatik uzaytirilmaydi, ariza oxirgi yilda berilishi kerak.
LAWTAX tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazishda qanday yordam beradi
Biz belgini dastlabki tekshiruvdan o'tkazamiz, rad etish xavfini baholaymiz, MKTU sinflarini tanlaymiz, arizani tayyorlaymiz va beramiz hamda guvohnoma olinguncha ekspertizada hamrohlik qilamiz. Ro'yxatdan o'tgandan keyin belgini himoya qilish, litsenziya shartnomalari va uzaytirish bo'yicha maslahat beramiz. Xizmat va narx haqida batafsil - O'zbekistonda tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish sahifasida. Agar brend yangi kompaniya uchun kerak bo'lsa, O'zbekistonda kompaniyani ro'yxatdan o'tkazish haqidagi maqoladan boshlang.
Ko'p so'raladigan savollar
O'zbekistonda tovar belgisini ro'yxatdan o'tkazish qancha davom etadi?
Rasmiy ekspertiza ariza berilgan kundan 30 kun, belgi ekspertizasi esa ariza berilgan kundan yetti oy ichida, lekin olti oydan oldin emas o'tkaziladi. Tomonlar kelishuviga ko'ra axborot qidiruvi o'tkazilsa, belgi ekspertizasi ariza ko'rib chiqishga qabul qilingan kundan bir oy ichida o'tadi.
Tovar belgisi qayerda ro'yxatdan o'tkaziladi?
O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida. Ariza davlat axborot tizimlari orqali beriladi, ekspertizani Adliya vazirligi huzuridagi Intellektual mulk markazi o'tkazadi.
Tovar belgisi guvohnomasi qancha amal qiladi?
Ariza berilgan kundan boshlab 10 yil. Muddat egasining amal qilishning oxirgi yilida bergan arizasi bo'yicha har safar 10 yilga uzaytiriladi.
Chet el kompaniyasi O'zbekistonda belgini ro'yxatdan o'tkaza oladimi?
Ha. Chet el yuridik shaxslari va xorijda doimiy yashovchi jismoniy shaxslar ro'yxatdan o'tkazish ishlarini Adliya vazirligida ro'yxatdan o'tgan patent vakillari orqali olib boradi.
Ro'yxatdan o'tkazishda nima uchun rad etishlari mumkin?
Ko'pincha - bir turdagi tovarlar uchun ro'yxatdan o'tgan yoki arizasi berilgan belgiga chalkashtirib yuborish darajasida o'xshashlik sababli, shuningdek belgi farqlash qobiliyatiga ega bo'lmasa yoki tovarning o'zini tasvirlasa.
Ro'yxatdan o'tgan belgidan foydalanilmasa nima bo'ladi?
Belgi uch yil uzluksiz foydalanilmasa, guvohnoma amali muddatidan oldin tugatilishi mumkin. Belgini tovar, qadoq, reklama, peshtaxta, hujjatlar va domen nomida qo'llash foydalanish hisoblanadi.